به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایبنا، شرکت بریتانیایی بریتیش پترولیوم در سه ماهه سوم سال موفق شد با ثبت سود خالص هشت و نیم میلیارد دلاری، رکوردی خیره کننده را به ثبت برساند و انتظارات مالی بازار را به شدت پشت سر بگذارد. این دستاورد مالی در شرایطی محقق شد که ناامنی های گسترده و جنگ در مناطق نفت خیز جهان، بازارهای انرژی را به آستانه آشفتگی کشانده و فشار معیشتی سنگینی را بر دوش شهروندان عادی تحمیل کرده است. در این میان، رشد نجومی حاشیه سود پالایش و بهره برداری حداکثری از تنگنای عرضه سوخت، موتور محرک اصلی این ثروت اندوزی کم نظیر بوده است.

تناقض آشکار میان بحران فرساینده و پاداش های کلان

طی چند سال اخیر و با عمیق تر شدن شکاف های ژئوپلیتیک و آسیب دیدگی زیرساخت های انرژی از جنگ اوکراین گرفته تا درگیری های خاورمیانه، زنجیره تامین جهانی سوخت با مخاطرات جدی روبه‌رو شده است. این بحران ساختاری که قیمت فرآورده هایی مانند گازوئیل و بنزین را به شدت افزایش داده، از نگاه منتقدان به ابزاری برای انباشت سرمایه شرکت های چندملیتی تبدیل شده است؛ شرکت هایی که از رنج عمومی ناشی از تورم انرژی بیشترین بهره را می برند.

با وجود شعارهای شرکت های نفتی درباره تلاش برای ثبات بازار، مدیران ارشد این بنگاه ها عملا از تلاطم های جهانی به عنوان بادبانی برای پیشبرد منافع مالی خود استفاده می کنند. خانم «مگ اونیل» مدیرعامل بی پی با صراحت اعتراف کرده که محیط کلان اقتصادی و نوسانات شدید قیمت ها نقشی پیش برنده در تقویت ترازنامه مالی شرکت داشته اند و پالایشگاه ها با حداکثر ظرفیت از این آشفتگی سود برده اند.

استحکام ترازنامه در سایه درآمدهای ناشی از جنگ

سرازیر شدن درآمدهای بادآورده به خزانه بی پی، جریان وجه نقد عملیاتی این شرکت را در نه ماهه نخست سال به رقم بی سابقه بیست و ۸.۵ میلیارد دلار رساند و بدهی خالص آن را به شکل چشمگیری کاهش داد. این پایداری مالی که در بستر ناامنی های بین المللی شکل گرفته است، به مدیریت اجازه می دهد با خیال آسوده سود سهامداران را تضمین کند؛ روندی که بارها با اعتراض نهادهای مدنی و مدافعان حقوق مصرف کنندگان مواجه شده است.

به اعتقاد منتقدان، تمرکز صرف شرکت های انرژی بر صیانت از ارزش سهام و بازگشت به سوخت های فسیلی، نشان دهنده پشت پا زدن به مسئولیت های زیست محیطی و انسانی است. شرکت بی پی با توجیه لزوم تاب آوری در برابر چرخه های بازار، منابع مالی هنگفتی را به جای سرمایه گذاری در انرژی های پاک، صرف پاداش های کلان و تسویه تعهدات حقوقی پیشین خود می کند.

پاکسازی پرونده های تاریخی و چشم انداز شکننده بازار

تقویت بنیه مالی بی پی همچنین این فرصت را فراهم آورده است تا پرونده های سنگین حقوقی گذشته، از جمله تعهدات باقی مانده مربوط به فاجعه زیست محیطی خلیج مکزیک و جریمه های دولت آمریکا را تسویه کند. مدیران این غول نفتی تلاش می کنند با بلوکه کردن نقدینگی مازاد، ریسک های حقوقی دیرینه را برطرف سازند تا ساختار شرکت برای چالش های آتی کاملاً ایزوله شود؛ رویکردی که تضاد میان پاسخگویی به فجایع گذشته و سودجویی از بحران های حال را برجسته تر می سازد.

با این همه، تحلیلگران اقتصادی هشدار می دهند که تداوم این فاصله عمیق میان بهای فرآورده های پالایشی و نفت خام می تواند به پدیده مخرب تخریب تقاضا منجر شود. هرچند فرا رسیدن فصل سرما و کاهش سفرهای فصلی ممکن است تا حدی از التهاب بازار بکاهد، اما شکنندگی شریان های ترانزیتی و سایه سنگین جنگ های منطقه ای همچنان ثبات اقتصادی جهان را تهدید می کند.

جهش درآمدهای نجومی بی پی در قله تنش های ژئوپلیتیک، گواهی روشن بر سوداگری ساختاری در بازار جهانی انرژی است که در آن، بحران های زیست محیطی و جنگ های فرساشی به جای رنج و خسارت برای توده ها، منابع انباشت ثروت برای الیگارشی سوخت های فسیلی به شمار می روند و چشم انداز پایداری اقتصاد جهانی را بیش از پیش در هاله‌ای از ابهام فرو می برند.